Shlama - Een Assyrisch trouwfeest in Mechelen

Wat bezielt jonge Assyriërs om een verbintenis voor het leven aan te gaan? Waarom is hun huwelijk zo’n groots gebeuren? En wie betaalt dat allemaal? Shlama medewerkster Lina Dierickx sprak met ingewijden en woonde een Assyrisch trouwfeest bij.

Hakan Sagman getuigt

De Assyrische gemeenschap in Mechelen hecht veel belang aan het geloof. Het is dan ook belangrijk voor Assyrische ouders dat hun kinderen leven volgens de christelijke tradities. Een van de belangrijkste tradities is het huwelijk. Trouwen voor de kerk wordt beschouwd als de enige echte verbintenis tussen man en vrouw. En de gelofte tot de dood ons scheidt wordt letterlijk genomen. De jonge Mechelse Assyriër Hakan Sagman heeft theologie gestudeerd en volgens hem is God de grote getuige: ‘Het huwelijk is heilig. Vanuit ons geloof is scheiden onaanvaardbaar. In elk gezin zijn er ruzies. De kunst is er het beste van te maken, scheiden is de gemakkelijke weg.’

In Hassana, het dorp in het oosten van Turkije waar de Assyriërs vroeger woonden, kwamen scheidingen zelden of nooit voor. Na hun vertrek uit Hassana en hun hereniging in Mechelen is er wel wat veranderd. Vooral voor de jongeren, die niet meer helemaal leven volgens de vroegere tradities en stilaan gewend raken aan de westerse cultuur. In Europa is scheiden niet langer taboe, haast de helft van de gehuwde koppels gaat er uit elkaar. Ze volgen hun hart, ze maken de verkeerde keuzes en dat draait dan vaak uit op een scheiding. Zo’n vaart loopt het echter nog niet in de Assyrische gemeenschap.

Volgens Hakan is het bij de Assyriërs slechts een kleine minderheid die de aloude tradities verloochent De meeste jonge Assyriërs volgen de raad van hun ouders. Ze zoeken iemand uit de Assyrische gemeenschap met dezelfde waarden en normen. Ze vragen toestemming aan hun ouders en trouwen op jonge leeftijd. ‘Het is belangrijk de zegen te krijgen van je ouders. Zij kennen je door en door, ze hebben ook meer ervaring en weten of iemand goed voor je zal zijn. Als je ouders met je partner overeenkomen, kan jij dat ook. Zo berust je relatie niet louter op verliefdheid, maar ook op wijze keuzes.’ Verliefdheid wordt volgens Hakan zwaar overschat: ‘Als een koppel snel trouwt, kunnen ze écht verliefd zijn, als man en vrouw. Dit is veel mooier en je wordt niet verleid tot seks voor het huwelijk, dat is bij ons absoluut taboe.’

Feest voor de gemeenschap

Assyrisch kerkelijk huwelijk

Sarah en Aydin trouwden eind november 2010. Ik heb het zien gebeuren en zo kon ik ervaren hoe het Assyrische huwelijk verloopt. De dag begint met het ophalen van de bruid. De gastvrouwen zingen Assyrische liederen en er wordt gedanst. Een traditie die draait om het afscheid tussen moeder en dochter. Mijn Assyrische gids Melkan legt uit dat dit gezang vroeger in Hassana doorging tot de moeder van de bruid huilde: ‘Natuurlijk zijn de tijden ook bij ons veranderd en nu mag ook de familie van de bruid haar blijdschap tonen. De tranen van de moeder zijn vaak een teken van blijdschap.’

Na dit ritueel vertrekt iedereen naar de kerk in Mechelen voor de inzegening van het huwelijk. De viering gebeurt in het Aramees, de taal van Jezus. Bruid en bruidegom geven elkaar het jawoord en daarna krijgen ze van de Assyrische priester een lint om de arm met daarop hun naam. Het lintje symboliseert de verbondenheid van het paar met elkaar en met God. Ze zijn nu voorgoed verenigd door de sacrale huwelijksband.

Bruid en bruidegom verlaten de kerk en worden opgehaald door een limousine. Ik mag ook plaatsnemen en terwijl ik achter het raam naar buiten staar, valt het me op hoe glamoureus het hele gebeuren is. Alle Assyrische vrouwen zijn piekfijn uitgedost. Kleurrijke lange jurken, opgestoken haren en heel veel make-up. Later spreek ik met Gülten Nayci. Zij heeft haar eigen winkeltje in Mechelen en verkoopt jurken voor trouwfeesten. Ze legt uit waarom het zo belangrijk is er goed uit te zien. ‘De hele Assyrische gemeenschap is uitgenodigd op zo’n trouwfeest. Vaak ontmoeten meisjes er hun toekomstige partner. Het gaat er dus om indruk te maken op de tegenpartij. Het is ook belangrijk voor de naaste familie er stralend uit te zien. Hoe dichter je als familielid bij het koppel staat, hoe belangrijker het is dat je er goed uitziet.’

Glitter and glamour all the way – Assyrisch bruidspaar in de limousine

Al die pracht en praal moet ook vereeuwigd worden. Een fotograaf volgt onze limousine naar een prachtig park. Sara en Aydin stralen en genieten van de fotosessie. Ik laat hen alleen en vertrek naar de zaal die is afgehuurd voor de rest van de dag. Hier zal het feest plaatsvinden. Ik schrik bij de aankomst. De hele parking is bezet en de zaal is gigantisch. Een grote menigte feestvierders is al aan het dansen en zingen. Mijn Assyrische gids Melkan weet te vertellen dat er voor het avondfeest tweeduizend mensen worden verwacht. Familie, vrienden, kennissen en dorpsgenoten. De hele Assyrische gemeenschap is hier blijkbaar verzameld.

Er ontstaat opschudding als het bruidspaar aankomt. De menigte haast zich naar de ingang om hen te verwelkomen en er weerklinkt luid geroep en gezang. Het zijn vreugdekreten, ze begeleiden de intrede van de bruid in de familie van de bruidegom. Nu kan het feest pas echt beginnen. Het jonge koppel begroet de genodigden en begeeft zich naar de dansvloer voor de openingsdans. Terwijl bruid en bruidegom op het ritme van de Assyrische muziek over de dansvloer schuifelen, wordt er geld gegooid. Mijn Assyrische gids Melkan legt uit waarom dit gebeurt. ‘In ons dorp Hassana was een trouwfeest een openbare gebeurtenis. De familie van de bruidegom verwelkomde de bruid in hun midden. Zij kregen er iemand bij en ze toonden hun blijdschap. Heel het trouwfeest werd door de familie van de bruidegom georganiseerd. Het gooien met geld komt van hen, het getuigt van respect en vriendschap voor de gehuwden.’

Gouden giften – lange rijdansen

Er is wel meer geld gemoeid met zo’n huwelijk. Het begint al bij de verloving. In ideale omstandigheden is dit een jaar voor het trouwfeest. De aanstaande bruid krijgt dan een gouden ketting. Daarna een ring en feestkledij. Bij elke grote kerkelijke feestdag tussen de verloving en het huwelijksfeest krijgt ze nog een goudstuk. Ook de hele uitzet wordt betaald. Spullen die het koppel nodig heeft voor hun eigen huis worden gekocht en verzameld door de moeder van de bruid. Een maand voor het huwelijk worden die zaken overhandigd door de gasten die zijn uitgenodigd door de vader van het meisje. Voor de grotere en duurdere huishoudtoestellen en meubels zal de bruidegom geld geven. Het trouwfeest wordt gefinancieerd door de bruidegom, het is zijn familie die alles organiseert. Zij nodigen alle dorpsgenoten, vrienden en kennissen uit. Bij het huwelijk krijgt de bruid heel wat goud van de bruidegom. Ook haar broers, zussen en zelfs ooms ontvangen een klein aandenken. De ouders van de bruid krijgen een duurder cadeau of een som geld om zelf iets te kopen.

Assyrische reidansen – een traditie uit het Midden-Oosten in Mechelen

Terug naar het huwelijksfeest van Sarah en Aydin. De hele avond wordt er gedanst. Jong en oud, man en vrouw, iedereen danst met iedereen. Met de handen in elkaar vormen de genodigden een lange rij van wel honderd mensen, de familievaders vooraan. De leider van de dans heeft een doekje in de handen en zwaait ermee om het ritme aan te geven. Mijn gids Melkan vertelt hoe die reidansen zijn ontstaan: ‘Assyriers en andere volkeren uit het Midden-Oosten en Griekenland staan bekend voor hun lange reidansen. Vroeger waren er geen machines om het land te bewerken, alles gebeurde met de hand, het was zwaar werk. De mensen waren blij als het graan werd geoogst. Reidansen zijn ontstaan uit vreugdesprongen op de velden tijdens de oogst. Later werden ze ook tijdens huwelijken en andere feesten opgevoerd.’ Best mogelijk dat het zo is gegaan. In Mechelen zijn er geen graanvelden, dorsvloeren of dorpspleinen waar de Assyriërs zich kunnen uitleven. Dat gebeurt nu bij trouwfeesten in grote zalen. Het kost allemaal een bom geld. Maar Assyrische trouwers en hun familie hebben het er graag voor over. Het is immers een verbintenis voor het leven.

Tekst & huwelijksfoto’s – Lina Dierickx – Mei 2011

Mechelen blogt Hassana
Mechelen blogt Assyrisch
Mechelen aan de Tigris
Assyrisch trouwfeest
Mettin – de laatste wever
In de Syrische woestijn
Drie Assyrische dames
Hassana geitenkaas
Wat De Weert choqueert
Nuwell Bektas blues
Ali Salmi verklaart
Kerims supermarkt SIMA
Yelda’s fotoalbum
ACC Zaalvoetbal
Kerstmis in Arbo
Tigris Cup in Mechelen
Van Rubroeks reis
Ver van Hassana
Als de rotsen van Judi
Noachs ark op de berg Judi
Assyriërs en het huwelijk
Legenden uit het oude land
De kleur van het geloof
Brood uit Hombeekse klei
Malki voetbalt Assyrisch
Armeense verte in Turkije
Duitse blik op Turkse horror
Joods verleden op Rhodos
Wie is Père Samuel?
Salma goes Sodom
De Koerdische sjaal
Terugblik op Herbul
Chaldeeërs uit Herbul
Hela jij daar,communist!
Desmet wikt en weegt
Van Butsel bewondert
NVA wil niet knuffelen
Leterme over genocide
Dromen van Turkije
Lentekuren Hof van Egmont
Somers maakt zich sterk
Gennez belooft beterschap
Eieren op Eda Raba
Mechelen over Assyriërs
Zwanger in de media
Heilzame handel
Tafelgesprekken
Assyrisch toptennis
Verloren brief wordt boek
Expo Louvain-La-Neuve
Westerman op de Ararat
Betet Skara Blues
Assyrisch weefhuis